Aansluitend op de publicatie van mijn vorig artikel over laster en eerroof, heb ik een aantal comments ontvangen, een aantal discussies gehad en zelf nog aan een paar zaken gedacht.

Vandaar deze post met een paar extra richtlijnen:

1] Onderscheid. Zoals Els mij terecht heeft doen opmerken, heb ik in mijn vorig artikel niet voldoende de nadruk gelegd op het onderscheid dat gemaakt dient te worden tussen feiten enerzijds en meningen anderzijds. Feiten (bedrijf X heeft een omzet van Y €, er zijn X belgen, de Eifeltoren is zoveel meter hoog) zijn of juist of onjuist. Ofwel heeft bedrijf X een omzet van Y € gedraaid ofwel niet.

Meningen daarentegen zijn per definitie niet objectiveerbaar en kunnen dus niet juist of onjuist zijn. “De zaakvoerder van bedrijf X kent zijn stiel niet” is een mening. Dergelijke meningsuitingen zullen enkel foutief zijn indien er geen voldoende feitelijke gegevens bestaan die een basis vormen om dergelijke mening te uiten. Om op dit voorbeeld verder te gaan: indien het bedrijf in kwestie financieel zeer gezond is, door iedereen geprezen wordt en tal van prijzen heeft gewonnen, zal voormelde mening (indien u geen andere elementen kunt voorleggen) als foutief worden beschouwd. Indien daarentegen blijkt dat het bedrijf zware verliezen lijdt, dat er een groot personeelsverloop is, dat buurtbewoners klagen over overlast en dat de producten als onveilig worden bestempeld, dan kunt u voormelde mening met een gerust hart uiten.

2]  De titel. U kan nog zo genuanceerd te werk gaan in uw artikel, nog zoveel pro’s and contra’s uiteenzetten, het spel van woord en wederwoord perfect spelen, een verkeerd gekozen titel kan dat alles met een pennentrek ongedaan maken. Een artikel waarin u bijvoorbeeld de potentiële risico’s van het gebruik van een GSM publiceert onder de titel “GSM’s zijn dodelijk” is potentieel een fout, aangezien alle nuance hieruit ontbreekt.

Hetzelfde geldt natuurlijk voor gebeurlijke ondertitels en eventuele samenvattingen.

Dit alles klemt des te meer gelet op de werking van zoekmachines, die vaak enkel de titel zullen referenceren. Als het die aan de nodige nuance ontbreekt, krijgt men al snel een heel verkeerd beeld bij bijvoorbeeld de Google-resultaten. Heeft u dan nog een populaire blog ook, dan kan het voorwerp van uw kritiek wel eens hoog scoren in Google op een wijze die hem/haar totaal niet zint.

3] Foto’s en illustraties. Wat is een hedendaagse blogpost zonder een visueel element? Een fotootje hier, een grafiekje daar en nog een paar tekeningen maken het allemaal een stuk luchtiger en vlotter verteerbaar. Doch bezint ook hier eer ge begint! Een blogpost waarin u een bepaalde politicus over de hekel wil halen voorzien van foto’s van Hitler en Stalin is niet noodzakelijkerwijs een goed idee. Alhoewel die mogelijks wel zouden passen bij bijvoorbeeld een zeer kritisch artikel over Geert Wilders, hetgeen ons automatisch leidt tot het volgende punt, met name…

4] Actie en reactie. Oftewel wie de bal kaatst, mag hem terugverwachten. Of nog: if you can’t stand the heat, stay out of the kichten. Als u iemand met het nodige vitriool behandelt, dan heeft die laatste het recht om even kritisch te reageren. Indien bijvoorbeeld iemand de methodes van Geert Wilders, op beredeneerde wijze weliswaar, zou vergelijken met sommige praktijken uit de nazi-periode zou deze laatste niet plots moeten schermen met zijn beledigde eer en/of reputatie. Hij heeft een verhit debat gelanceerd, hij mag zich aan even verhitte reacties verwachten.

Opgelet: dit betekent niet dat u zelf ook over de schreef mag gaan! Indien iemand bijvoorbeeld de grenzen der vrije meningsuiting overschreden heeft in een bepaalde blogpost en derhalve een fout heeft begaan, dan geeft u dat niet het recht om zelf ook in de fout te gaan in uw antwoord hierop.  U mag weliswaar gevat en (zeer) kritisch reageren, doch binnen de hierboven geschetste grenzen.

Zo, hopelijk hebben deze paar toevoegingen geholpen om de juridische situatie van een blogpost wat beter te situeren. Next stop: welke risico’s loopt u precies indien u alsnog een fout maakt?

Heeft u inmiddels nog vragen, suggesties, e.d.m.? Zoals steeds zullen ze een warm welkom ontvangen in de comments!