Verdient Fourniret een proces?

Het assisenproces tegen het monster dat Fourniret heet, gaat vandaag van start in Frankrijk. Her en der gaan stemmen op om in gevallen als dit geen proces te organiseren, doch de man in kwestie onmiddellijk voor eeuwig en altijd op te sluiten, idealiter in een cel waarvan de sleutel als bij toeval verloren gaat.

M.a.w., verdient iemand als Fourniret nog een proces? Zeven moorden op zijn geweten + nog een aantal verkrachtingen, ontvoeringen en andere gruweldaden. Hij heeft bekend en zelfs de graven van zijn slachtoffers aangewezen. Bovendien was hij reeds tweemaal veroordeeld wegens verkrachtingen op minderjarigen en is iedereen het erover eens dat het recidive gevaar in zijn geval groter is dan de kans dat er op 15 juli as. in de ogen van de NVA geen vette communautaire vis ligt te braden in de Belgische pan.

Waarom dus nog een proces? Er zou veel tijd en geld kunnen bespaard worden, zo het proces zou overgeslagen worden, nietwaar?

Persoonlijk meen ik dat een proces toch ten zeerste aangewezen is en dit om vier redenen:

1] de slachtoffers. In vele gevallen helpt een proces als dit de (nabestaanden van de) slachtoffers om hun leed te verwerken. Soms krijgen ze antwoorden op hun vragen (soms helaas ook niet), soms krijgen ze een oprechte spijtbetuiging, maar sowieso bevestigen de meeste betrokkenen dat het proces hen helpt om een pijnlijke fase af te sluiten.

2] de maatschappij. Ook voor de maatschappij in zijn geheel is het belangrijk om dergelijk proces te voeren. Zo kan ook de gemeenschap haar trauma verwerken. Zo ook vermijdt men (ten dele) complottheorieën als zouden bepaalde dingen het daglicht schuwen. Zo ook kunnen anderen (o.m. kinderen) duiding krijgen bij het hoe en waarom van dergelijke gruweldaden en de geruststelling dat (in sommige gevallen) boontje om zijn loontje komt. Justice must not only be done, it must also be seen to be done.

3] een moreel standpunt. Het feit dat wij als maatschappij een proces voeren, een recht van verdediging voorzien, de kans geven aan eenieder - wat ook zijn/haar misdaden moge wezen - om zijn/haar standpunt en argumenten uiteen te zetten i.p.v. een oog om oog, tand om tand politiek te voeren is m.i. een teken van beschaving, een teken van morele superioriteit, een teken dat wij ons niet verlagen tot het niveau van ‘monsters’ à la Fourniret.

4] vermijden van willekeur. Zoals gezegd in de inleiding lijkt de uitkomst van het proces in een geval als dit vrij wiedes: Fourniret zal levenslang krijgen, vandaar de zin die sommigen kan bekruipen om geen proces te voeren in dergelijke gevallen. Het probleem is: waar trek je de lijn? Zeven moorden en verkrachtingen: de meesten (doch niet iedereen!)  zijn het erover eens dat Fourniret een hopeloos geval is. Zes moorden zonder verkrachtingen: vermoedelijk ook nog. Doch wat bij drie moorden? Twee? Eén? M.a.w., waar trek je de lijn? Vanaf wanneer is een zaak zo erg dat de dader geen proces meer verdient? Moeten de moorden gruwelijk zijn of zal een dokter die zevenmaal euthanasie pleegt zonder de wettelijke voorschriften na te leven net zoals Fourniret procesloos een enkeltje richting gevangenis moeten krijgen? Het is m.i. eenvoudigweg onmogelijk om hierin een lijn te trekken, waarin op voldoende wijze met alle specifieke omstandigheden rekening wordt gehouden, hetgeen op zich al een voldoende reden is om deze redenering (’in sommige gevallen is geen proces vereist’) met klem af te wijzen.

En ja, ik ben er mij ten volle van bewust dat ik deze woorden neerpen als buitenstaander, als iemand die niet rechtstreeks betrokken is bij de afgrijselijke daden die Fourniret gedaan heeft. Indien ik wel betrokken was, zou de emotie mogelijks de bovenhand halen op deze rationele benadering. Ik heb dan ook alle menselijk begrip voor de betrokkenen die het liefst de moordenaar van hun geliefde eigenhandig zouden wurgen.

Het neemt niet weg dat een procesvoering m.i. de enige, correcte manier is om om te gaan met dergelijke onmensen.