Wed 12 Mar 2008
Wanneer wordt een gebeurtenis (verre) geschiedenis?
Posted by e-mino under overpeinzingen
Ik genoot gisteren van een eenvoudig, doch lekker middagmaal in de Gentse Brasserie Napoleon. Blijkt dat dit etablissement een verzamelplaats is geweest tussen 1845 en 1874 van oud-strijders van Napoleon.
Ik droomde spontaan even weg. Beeldde me oude, kleurrijke kostuums in, zag strijders met bajonetten voorwaarts marcheren, dames in lange jurken die hen wenend uitwuifden. Kortom, een ander tijdperk. Verre geschiedenis.
En toen dacht ik - men heeft een associatieve geest of men heeft het niet - aan een andere oorlog. Iets dichterbij, maar toch nog veraf. Wereldoorlog I. Den Groten Oorlog. Vreemd genoeg voelde die een stuk dichter aan. Toegegeven het is al meer dan drie generaties geleden, maar toch, het klinkt meer als “gisteren”. Meer als een recente gebeurtenis dan verre geschiedenis.
En die vaststelling gaat des te meer op voor Wereldoorlog II. Soms lijkt het echt - voor mij althans - alsof die zeer recent heeft plaatsgevonden. Ik weet dat WO II zijn plaats in de geschiedenisboeken heeft verdiend, maar toch - het voelt een stuk dichterbij zodat de kwalificatie ‘geschiedenis’ niet altijd op zijn plaats lijkt.
Ik vroeg me dan ook af wanneer WO II het rijtje van de gebeurtenissen zou vervoegen die onmiskenbaar als verre geschiedenis en niets dan verre geschiedenis beschouwd worden. Wanneer zou WO II in één adem genoemd worden met zaken als de Verlichting, de Guldensporenslag, Napoleon, de Franse revolutie, het ontstaan van België, kortom, allerhande gebeurtenissen die zowel qua datum als qua aanvoelen onmiskenbaar het kenteken “geschiedenis” verdienen?
Moeten alle nog levende getuigenissen daarvoor overleden zijn?
Of moeten we nog een generatie verder gaan en dienen ook hun kinderen er het bijltje bij neergelegd hebben?
Of moet er nog een eeuw overgaan? Iets dat twee eeuwen geleden plaatsvond, krijgt dat automatisch de stempel ‘geschiedenis’?
Of zou het kunnen dat de zaken nu anders zijn? Dat gebeurtenissen nu zodanig gedocumenteerd zijn dat ze niet meer als geschiedenis aanvoelen? Dat de overdaad aan foto’s, dat het veelvoud aan beeldmateriaal, dat de vele (stem)opnames van de actoren van WOII ervoor zorgen dat we deze tragedie als het ware kunnen herbeleven, waardoor het niet echt als geschiedenis aanvoelt?
Wat u?
March 12th, 2008 at 1:28 pm
Ik denk dat het te maken heeft met mondelinge overlevering. Spreken met iemand die het meegemaakt heeft, maakt voor mij dat het geen geschiedenis is maar echt: de tweede wereldoorlog is écht voor mij, en de eerste ook, want ide hebben mijn grootouders nog meegemaakt.
March 12th, 2008 at 3:36 pm
Ik denk dat je de spijker op de kop slaat met je laatste paragraaf. Het is dankzij alle beeldmateriaal veel tastbaarder geworden. Maar anderzijds zijn de structuren nog altijd grotendeels hetzelfde zoals in de tijd van WO II. Oorlogen worden nog altijd op een gelijkaardige manier uitgevochten (met tanks, vliegtuigen en infanterie). Ook de landsgrenzen zijn redelijk gelijk gebleven. We mogen ook niet vergeten dat de gevolgen van WO II nog zeker tot 1989 voelbaar waren. En dat is iets dat de meesten van ons nog kennen.
March 13th, 2008 at 1:24 am
@ Matthieu. Een terechte opmerking.
Wat mij ook opgevallen is, is dat er nog heel veel monumenten, gedenksteken, plakkaten e.d.m. voor de gevallenen van WO II (”zij hebben hun leven gegeven. Blijf hen gedenken”) onze dorpen en steden sieren. Daardoor blijft de herinnering actueel.
De vraag die daar kan gesteld worden, is wanneer die herinneringen zullen weggehaald worden. Binnen 30, 50, 100 jaar? Nooit?