Ik zat recent in een brasserie, die volgens mij ruim aan de criteria voldoet om rookvrij te zijn, doch waarvan de uitbater blijkbaar aan een accuut geval van dyscalculie leed, waardoor hij ten onrechte - doch ongetwijfeld ‘ter goeder trouw’ - de mening was toegedaan dat zijn etablissement alsnog rokers hun ding mocht laten opsteken.

 Aangezien mijn gezelschap uit verstokte rokers bestond, had ik geen andere keuze dan naast hun overpeinzingen, humor en kwinkslagen, ook de nodige ladingen rook te doorstaan nadat die eerst een verwoestend omwegje in hun longen had afgelegd. Tweedehands ziekmakend materiaal als het ware.

Toen ik eindelijk de walmenzone mocht verlaten om weer een stuk frisse lucht op te snuiven, viel het mij op hoe de tijden op korte termijn veranderd zijn.

Op amper een paar decennia tijd zijn immers steeds meer zones rookvrij geworden. Ik herinner me nog vaagweg, uit een grijs verleden, een paar vluchten waarop gerookt mocht worden. Ik herinner me daarentegen nog bijzonder levendig de treinritten die ik in rokerscoupés heb afgelegd (met die vrij typische ‘plakkerige’ geur van de vele legionen rokers die zich reeds voor mij in die stoelen hadden genesteld). Ik zie nog de talrijke andere gelegenheden voor mij waarbij rokers en hun uitwasemingen een deel van het decor uitmaakten (denk aan: restaurants, openbare plaatsen, allerhande vergaderingen, enzovoort).

Roken was zo omnipresent dat het bijna niet meer opviel. Het hoorde er gewoon bij. Zelfs als je er zelf geen opstak was je dagelijks wel een paar keer door rookkringen omringd. Niet-rokers voerden, al dan niet spontaan, een gedoogbeleid.

Maar nu - in tijden waarin rokers binnenkort op de lijst der bedreigde diersoorten terecht zullen komen - vallen sigaretten op. Het zijn als het ware indringers geworden. Niet alleen letterlijk (zich een weg borend naar je longen), doch ook figuurlijk wordt rookgerief steeds meer als een stoorzender beschouwd. Rokers worden met een scheef oog bekeken en verbannen naar steeds inkrimpende hoekjes en ‘rookzones’ of zelfs carrément naar het trottoir.

Het kan verkeren, zei een bekende schrijver ooit…